دهم ربيع‌الثاني سالروز رحلت فاطمه معصومه سلام الله عليها
حضرت معصومه سلام الله عليها عالمه محدثه آل طه بود و قدم جاي پاي حضرت زهرا سلام الله عليها گذاشت و همچون او در عرصه جهاد و تلاش براي اثبات حق كوشيد تا جايي كه جانش را فداي ولايت كرد و شهد شهادت نوشيد.
 
رمضان برترين ماه ها و قدر برترين شبها است
 
حضرت آيت الله شيخ مجتبي تهراني در رابطه با اشاره به فضيلت احياي شب نيمه شعبان فرمودند : درست است كه خداوند فضائل بسياري در شب نيمه شعبان براي ما قرار داده است، اما خصوصيت ثبت و ضبط اعمال سال آينده تنها در شب قدر اتفاق مي افتد.

به گزارش استوا به نقل از پايگاه اطلاع رساني دفتر آيت الله العظمي مجتبي تهراني، ايشان با اشاره به فضيلت ماه هاي رمضان و رجب، به بيان تمايز ميان ليالي مباركه قدر و شب نيمه شعبان پرداختند كه شرح آن در ادامه مي آيد.


بسم الله الرحمن الرحيم


مروري بر مباحث گذشته
بحث ما در این رابطه بود که ماه مبارک رمضان، ماه بازگو کردن کلام ربّ، یعنی تلاوت قرآن و ماه سخن گفتن با ربّ، یعنی دعا است. در باب دعا عرض کردم كه دعاي مأثور و غیرمأثور داريم كه دارای آداب و شرایطی است. همچنين عواملی هستند که روی اجابت دعا تأثیرگذارند؛ از اعمال گرفته تا مکان‏ها، زمان‏ها و حالات. ما در گذشته بعضی از این‏ها مسائل را مطرح کردیم و بحث ما به "تأثیر زمان بر روی اجابت دعا" رسيد و مطالبی را نسبت به شبانه ‏روز یا شب و روز خاص در ایام هفته و ماه توضيح داديم. گفته شد در بین ماه‏ها، ماه مبارک رمضان به حسب آنچه که در معارف ما است روی اجابت دعا بيشترين اثر را دارد و در بین روزها و شب‏هاي ماه مبارک رمضان هم یک زمان مخصوصی است که تأثیرگذاری‏اش بیشتر است که عبارت از لیالی قدر است.
در روایتی این معنا را راجع به ماه مبارک رمضان داريم که امام صادق صلوات‏الله‏علیه درباره اين ماه و اين شب‏ها اينگونه تعبير كردند كه: "فَغُرَّةُ الشُّهُورِ شَهْرُ اللَّهِ عَزَّ ذِكْرُهُ وَ هُوَ شَهْرُ رَمَضَانَ"؛ برجسته‏ترین ماه‏ها، ماه رمضان است؛ "وَ قَلْبُ شَهْرِ رَمَضَانَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ". اين همان تعبیری است که من عرض کردم؛ یعنی در بین ماه‏ها، برجسته‏ترینش ماه رمضان است و در خود ماه رمضان هم، بالاترين اوقاتش، لیله قدر است.


ماه رجب در مرتبه متأخره ماه مبارک رمضان
روایات ما در مرتبه متأخّره از ماه رمضان در بین ماه‏ها، ماه رجب را مطرح می‏کنند كه از نظر ارزشی و تأثیرگذاری روی دعا، از ديگر ماه‏ها با ارزش‏تر است. در روایتی از پیغمبر اکرم صلّی‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم آمده است: "إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى نَصَبَ فِي السَّمَاءِ السَّابِعَةِ مَلَكاً يُقَالُ لَهُ الدَّاعِي"؛ یعنی خداوند در آسمان هفتم فرشته‏اي را نصب کرده است كه به آن ملَك "داعي" مي‏گويند؛ "فَإِذَا دَخَلَ شَهْرُ رَجَبٍ يُنَادِي ذَلِكَ الْمَلَكُ كُلَّ لَيْلَةٍ مِنْهُ إِلَى الصَّبَاحِ"؛ وقتي كه ماه رجب فرا مي‏رسد، او در هر شب اين ماه تا صبح ندا می‏کند؛ "طُوبَى لِلذَّاكِرِينَ طُوبَى لِلطَّائِعِينَ"؛ خوشا به حال کسانی که به یاد خدا هستند و او را اطاعت می‏کنند. "وَ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى أَنَا جَلِيسُ مَنْ جَالَسَنِي"؛ فرشته می‏گوید که خداوند می‏فرماید من هم‏نشین کسی هستم که با من بنشیند؛ "وَ مُطِيعُ مَنْ أَطَاعَنِي وَ غَافِرُ مَنِ اسْتَغْفَرَنِي"؛ من مطيع كسي هستم كه از من فرمان بَرَد و من کسی را که از من طلب آمرزش کند، می‏آمرزم؛ "الشَّهْرُ شَهْرِي"؛ ماه، ماه من است؛ "وَ الْعَبْدُ عَبْدِي"؛ بنده، بنده من است؛ "وَ الرَّحْمَةُ رَحْمَتِي" رحمت هم رحمت من است.
بعد در ادامه می‏فرماید که فرشته از قول خداوند متعال مي‏گويد: "فَمَنْ دَعَانِي فِي هَذَا الشَّهْرِ أَجَبْتُهُ"؛ هر کسی كه مرا در این ماه بخواند، من جوابش را می‏گویم. اين خواندن همان دعا كردن است. پس معلوم می‏شود ماه رجب، روي دعا اثر دارد؛ آن هم روي اجابت دعا. محل استشهاد من در روایت، این جمله بود که حضرت فرمودند فرشته هر شب مي‏گويد: "فَمَنْ دَعَانِي فِي هَذَا الشَّهْرِ أَجَبْتُهُ وَ مَنْ سَأَلَنِي أَعْطَيْتُهُ وَ مَنِ اسْتَهْدَانِي هَدَيْتُهُ وَ جَعَلْتُ هَذَا الشَّهْرَ حَبْلًا بَيْنِي وَ بَيْنَ عِبَادِي فَمَنِ اعْتَصَمَ بِهِ وَصَلَ إِلَيَّ". هر كه مرا بخواند جوابش را مي‏دهم و اگر از من درخواست كند به او مي‏بخشم، و هر كه از من طلب هدايت و راهنمايي كند، هدايتش مي‏كنم. من اين ماه را ريسماني ميان خود و بندگانم قرار دادم كه هر كه به آن درآويزد، به من خواهد رسيد.
البته این روایت، روایتی است كه مسائل زیادي در خود دارد ولي آنچه که مورد استشهاد من بود، اين است كه در بین ماه‏ها، ماهي كه بر روي اجابت دعا مؤثر است، اوّل ماه مبارک رمضان است و در مرتبه متأخّر از آن، ماه رجب است.


وحدت مضمون در تمامي دعاهاي ماه رجب
لذا شما اگر دعاهایی که در ماه رجب وارد شده است را نگاه كنيد، مي‏بينيد مضامین همه آنها همین است كه عبد چيزي را از ربّش درخواست كند و ربّ هم به او ببخشد؛ مثلاً می‏گوید: "يَا مَنْ يَمْلِكُ حَوَائِجَ السَّائِلِينَ يَا مَنْ لِكُلِّ مَسْأَلَةٍ مِنْكَ سَمْعٌ حَاضِرٌ وَ جَوَابٌ عَتِيد". این‏ها همه گویای اين است كه عبد چیزی را از ربّش بخواهد و خدا هم به او عنایت کند. یا در دعاي ديگر آن تعبیر را دارد كه: "خَابَ الْوَافِدُونَ عَلَى غَيْرِكَ وَ خَسِرَ الْمُتَعَرِّضُونَ إِلَّا لَكَ وَ ضَاعَ الْمُلِمُّونَ إِلَّا بِكَ‏". یعنی كسي كه به غير تو اميد بست ناكام ماند و يا اين دعا كه: "اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ صَبْرَ الشَّاكِرِينَ لَكَ‏". خدايا من صبر شكرگزاران درگاهت را از تو درخواست مي‏كنم.
من قبلاً هم عرض کردم كه "استغفار" خودش دعا است و از اعمال هر روزه ماه رجب است. قبل از ظهر و بعد از ظهر، هفتاد مرتبه وارد شده است كه انسان بگويد: "أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ‏" و بعد دستانش را بلند کند و بگوید: "اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَ تُبْ عَلَيَّ". از تمام این‏ رواياتي که وارد شده، انسان می‏فهمد كه اين ماه بر روي استجابت دعا تأثير دارد كه اين قدر هم به دعا كردن سفارش شده است. در آن روایت صراحتاً گفته بود كه در بین ماه‏های سال، ماه رمضان در رتبه اوّل است که مؤثر است؛ پس در رتبه دوم، ماه رجب است.
آيا شبي در اندازه شب قدر هست؟
ما در روايت داشتیم كه ماه رمضان در بین ماه‏ها، غُرّه شُهور و برجسته‏ترین آنها است. بعد هم قلب شهر رمضان، لیله قدر است. من این دو ماه را مقابل يكديگر قرار می‏دهم و مي‏خواهم به مطلبي اشاره كنم. در ماه رجب این‏طور است كه خودش بعد از ماه مبارک رمضان سرآمد شُهور است، اما از نظر اینکه در ماه رجب شبي وجود داشته باشد که در مرتبه متأخّره از لیله القدر باشد، ما روايتي در معارفمان نداریم. یعنی نسبت به ماه رجب چنین چيزي نداریم.
لذا یک وقت ما به سراغ ماه‏ها می‏رویم؛ در اینجا اوّل ماه رمضان است و در مرتبه متأخّره از آن، ماه رجب است. امّا راجع به لیله قدر چطور؟ آیا در بین لیالی و شب‏هاي طول سال، شبي وجود دارد که برای اجابت دعا در مرتبه متأخّره لیله القدر باشد؟ در ماه رجب، ما چنين شبي را نداریم كه در معارفمان آمده باشد؛ اما یک شب هست که در مرتبه متأخّره از لیلة القدر است و در روايات هم به آن اشاره شده است كه آن،‌ شب نیمه شعبان است.


شب نيمه شعبان در مرتبه متأخره شب قدر
ما در اين رابطه روایات متعددي داریم كه من فقط آن روایتی را مطرح می‏کنم که در ارتباط با بحث است. روایتی از امام صادق علیه‏السلام است كه حضرت فرمودند: "سُئِلَ الْبَاقِرُ علیه‏السلام عَنْ فَضْلِ لَيْلَةِ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ" از ‏پدر بزرگوارشان، امام باقر علیه‏السلام پرسيده شد كه شب نیمه شعبان چه فضیلتی دارد؟ "فَقَالَ هِيَ أَفْضَلُ لَيْلَةٍ بَعْدَ لَيْلَةِ الْقَدْرِ"؛ حضرت خیلی روشن و شفاف پاسخ دادند، به نحوي كه ديگر در آن هیچ ابهامي نيست که آدم بخواهد تأمّل کند. حضرت فرمودند فضیلت نیمه شعبان این‏طور است که در بین تمام لیالی، بعد از لیله قدر، افضل است.
در ادامه می‏فرمایند: "فِيهَا يَمْنَحُ اللَّهُ تَعَالَى الْعِبَادَ فَضْلَهُ وَ يَغْفِرُ لَهُمْ بِمَنِّهِ"؛ خداوند در شب نیمه شعبان، فضل خویش را به بندگانش می‏بخشد. "وَ يَغْفِرُ لَهُمْ بِمَنِّهِ"؛ و به لطف خودش آن‏ها را مورد آمرزش و مغفرت قرار می‏دهد. "فَاجْتَهِدُوا فِي الْقُرْبَةِ إِلَى اللَّهِ فِيهَا"؛ پس کوشش کنید كه در اين شب خود را به خداوند نزدیک کنید. "فَإِنَّهَا لَيْلَةٌ آلَى اللَّهُ عَلَى نَفْسِهِ أَنْ لَا يَرُدَّ سَائِلًا لَهُ فِيهَا مَا لَمْ يَسْأَلْ مَعْصِيَةً"؛ خداوند با خود پیمان بسته است كه در این شب، هیچ درخواست کننده‏ای را رد نکند، امّا به شرط اینکه از خدا معصیت نخواهد. محل استشهاد من این جمله بود. این تعبیر که در اینجا فرمود هر دعايي را اجابت مي‏كنم، يعني اين شب، ‏بعد از شب قدر، بيشترين تأثير را بر اجابت دعاي بندگان دارد.
بعد در ادامه دارد: "وَ إِنَّهَا اللَّيْلَةُ الَّتِي جَعَلَهَا اللَّهُ لَنَا أَهْلَ الْبَيْتِ بِإِزَاءِ مَا جَعَلَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ لِنَبِيِّنَا"؛ یعنی خداوند نیمه شعبان را برای ما اهل بیت به إزای لیله قدري که برای پیغمبر ما قرار داده است، مقرر فرمود. بعد در آخر روايت آمده است كه حضرت فرمودند: "فَاجْتَهِدُوا فِي الدُّعَاءِ وَ الثَّنَاءِ عَلَى اللَّهِ". حضرت این جمله را كه می‏فرماید، گویا می‏خواهند اجمالاً به این معنا اشاره فرمایند كه هر چه از برکات و خصوصیات براي شب قدر است، براي اين شب هم هست. يعني شب نيمه شعبان هم مثل شب قدر است و در آن هم، دعا مستجاب است و هم مسائل ديگری است كه الآن آنها را مطرح نمي‏كنم. وقتي حضرت می‏فرماید خدا این شب را برای ما قرار داد به إزاي شب قدری که برای پیغمبر قرار داده است، قهراً این به ذهن می‏آید كه اين شب تمام خصوصيّات شب قدر را دارد. پس این خصوصیّت شب قدر كه شب سرنوشت نسبت به سال آینده است و امور سال آینده در شب قدر تقدیر می‏شود، آیا برای شب نیمه شعبان هم هست یا نه؟


تقدير امور سال آينده مخصوص شب قدر است
اینکه من می‏گویم به ذهن مي‏آيد، نه تنها به ذهن من می‏آید، بلكه آن‏هایی هم که خدمت حضرات ائمه علیهم‏السلام می‏رسیدند هم اين مطلب به ذهنشان می‏آمد. حسن بن‏علی بن‏فضال خدمت امام هشتم علیه‏السلام می‏رود و از حضرت راجع به فضیلت نیمه شعبان می‏پرسد. من نمی‏خواهم تمام روایت را بخوانم، چون روایت مفصّل است؛ فقط یک بخش آن را که مربوط به همین بحث است عرض می‏کنم. می‏گوید من به امام هشتم علیه‏السلام عرض کردم: "إِنَّ النَّاسَ يَقُولُونَ إِنَّهَا لَيْلَةُ الصِّكَاكِ‏"؛ مردم مي‏گويند اين شب ـ‏شب نيمه شعبان‏ـ شب ديوان است.
مرادش از "إنّ الناس یقولون" عامّه است؛ یعنی اهل سنّت. می‏گوید عامّه می‏گویند شب نیمه شعبان، شب دیوان است. "الصّکاک" یعنی شب ثبت اعمال سال آینده است. آن‏ها یک چنین حرفی می‏زنند. این همان حرفی است که ما نسبت به شب قدر معتقدیم. حضرت فرمودند: "تِلْكَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ فِي شَهْرِ رَمَضَان". این خصوصیّت برای لیله قدری است که در ماه رمضان است؛ این خصوصیّت در شب نیمه شعبان نیست. درست است که خداوند نیمه شعبان را برای ما قرار داد به إزای شب قدری که برای پیغمبر قرار داده است، امّا بِدان كه این خصوصیّت فقط مربوط به لیله قدر است. یعنی مسأله ثبت و ضبط اعمال و خصوصیّات سال آینده تنها در شب قدر اتفاق مي‏افتد.
من این روایت را خواندم كه یک تذکر هم بدهم و آن این است که ما باید خیلی مراقب باشیم که از این لیالی قدر بهره‏برداری کنیم. ما از اين شب‏ها به شب سرنوشت تعبير می‏كنيم و بین لیالی قدر که وارد شده است، روي شب بیست‏و‏یکم و بیست‏وسوم زیاد سفارش شده است. این را تذکر دادم که بدانيد كه اين شب‏ها به خصوص شب بیست‏وسوم، دیگر بدل ندارد.
 

   
Code : 4698

  بازگشت به صفحه اصلی مشاهده نسخه چاپی

نظر شما راجع به این موضوع چیست ؟

نام شما :
ایمیل شما :
وب سايت :
   
 
تعداد بازدید : 1785 تاریخ آخرین بروزرسانی : شنبه، 13 شهريور 1389 03:12:07
Copyright © 2011 - esteva.ir Powered by targan.ir ®